KAĞIT KULLANIMI
Kağıt,
günlük yaşantımızda önemli yer tutan malzemelerden biridir. Ana maddesi
ağaç olan kağıt, gazete, dergi, paket kağıdı, peçete olarak
kullanılmakta ve çöpe atılmaktadır. Çöplerin % 40'ını kâğıt
oluşturmaktadır.
- Bir ton kullanılmış kağıt, geri
kazanıldığında 16 adet çam ağacının, bir ton kullanılmış gazete kağıdı
geri kazanıldığında ise 8 adet çam ağacının kesilmesi önlenebilir.
Kağıdın
geri dönüşümü konusunda yürütülen çalışmalarla bir ölçüde de olsa
ağaçların kesilmesi engellenmektedir. İnternet sayesinde yazışmaların ve
yayıncılık etkinliklerinin elektronik ortamda yapılmasının da kağıt
kullanımını azaltacağı düşünülmektedir.
Atık Kağıtları Nereye Verebiliriz?
Atık
kağıt ve kartonlarımız için Çevre Koruma ve Ambalaj Atıkları
Değerlendirme Vakfı - ÇEVKO, Çevre ve Kültür Değerlerini Koruma ve
Tanıtma Vakfı – ÇEKÜL, Türkiye Erezyonla Mücadele Ağaçlandırma ve Doğal
Varlıkları Koruma Vakfı –TEMA ve yerel yönetimlerle bağlantıya
geçebiliriz.
KATI ATIKLARIN GERİ DÖNÜŞÜMÜ:
Kullanım
dışı kalan, geri dönüştürülebilir atık malzemelerin, çeşitli geri
dönüşüm yöntemleri ile hammadde olarak tekrar imalat süreçlerine
kazandırılması işlemine geri dönüşüm denmektedir.
Tüketilen maddelerin geri dönüşümü ile;
-
Hammadde ihtiyacı azalır. Böylece insan nüfusunun artışı ile paralel
olarak artan tüketimin doğal dengeyi bozması ve doğaya verilen zarar
engellenmiş olur.
- Yeniden dönüştürülebilen
maddelerin tekrar hammadde olarak kullanılması büyük miktarda enerji
tasarrufunu mümkün kılar. Örneğin, yeniden kazanılabilir alüminyumun
kullanılması, alüminyumun sıfırdan imâl edilmesine oranla %35'e varan
enerji tasarrufu sağlar.
- Çevre kirliliği
engellenir. Kullanılmış kağıdın tekrar kağıt imalatında kullanılması
hava kirliliğini %74-94, su kirliliğini %35, su kullanımını %45
azaltabilmektedir.
KATI ATIKLARIN GERİ KAZANIMI
Bütün
evsel katı atıkların % 68 ’ini organik atıklar, kalan kısmını ise
kâğıt, karton, tekstil, plastik, deri, metal, ağaç, cam ve kül gibi
maddeler oluşturmaktadır.
Ülkemizde günde yaklaşık 65 bin ton çöp üretilmektedir.
Çöp miktarının yaklaşık % 15-20 ’sini geri kazanılabilir nitelikli atıklar oluşturmaktadır.
Ülkemizde
ve dünyadaki katı atıkların yönetiminin üç temel ilkesi vardır. Bunlar:
1. Az atık üretilmesi,
2. Atıkların geri kazanılması,
3.
Atıkların çevreye zarar vermeden yok edilmesi.
Uygun
şekilde depolanmamış çöpler yeraltı ve yüzeysel su kirliliğine,
haşerelerin üremesine, çevreye kötü kokuların yayılmasına, görüntü
kirliliğine ve taşıyıcı hayvanlar vasıtasıyla mikropların yayılmasına
neden olmaktadır.
Atıkların özelliklerinden
yararlanılarak içindeki bileşenlerin fiziksel, kimyasal veya
biyokimyasal yöntemlerle başka ürünlere veya enerjiye çevrilmesine GERİ
KAZANIM denilmektedir.
Kullanılmış ambalajların ve
diğer değerlendirilebilir atıkların genel çöpten ayrı ve temiz olarak
toplanması yöntemi geri kazanım sürecinin ilk aşamasını oluşturmaktadır.
Ayrı toplanan geri kazanılabilir atıkların geri dönüşüm işlemine tabi
tutulabilmesi için cinslerine göre de ayrılmaları gerekmektedir.
Atıkların
geri kazanımı konusunda ülkemizde uzun yıllardır süre gelen çalışmalar
vardır. Cam, kâğıt, karton, plastik, metal ve kompozit (içecek, hazır
çorba, cips v.b. ambalajları) gibi atıklar özellikle çöp dökme
sahalarından ve sokaklardan toplanmakta ve ham madde kaynağı olarak
çeşitli sektörlerde kullanılmaktadır.
Ambalaj
artıklarının kontrolü yönetmeliği ile geri kazanım uygulamaları
konusunda yetkilendirilen ÇEVKO, Türkiye’de 55 belediyeyle sözleşmeli
olarak geri kazanım uygulamaları yönetmektedir.
Geri
Kazanımla;
- Doğal kaynaklarımız
korunur,
- Enerji tasarrufu sağlanır,
-
Ekonomiye katkı sağlanır,
- Çöplüğe giden atık
miktarı azalır ve geleceğe yatırım yapılır.
Geri Kazanım Konusunda Bunları Biliyor Muyuz?
- Yalnızca 100.000 aile gereksiz yazışmayı durdurursa, her yıl 150.000 ağaç kesilmekten kurtulacaktır.
- Bir büro elemanı yılda, 81 kilo yüksek vasıflı kağıdı çöpe atmaktadır.
-
Plastik ambalaj atıkları yıkanıp granül haline dönüştürülerek ikincil
ürün üretiminde ham madde olarak, sera örtüsü, plastik torba, marley,
pis su borusu, elyaf ve dolgu malzemesi ile araba yedek parçası
yapımında kullanılmaktadır.
- Geri dönen her bir ton cam için yaklaşık 100 litre petrol tasarruf edilmiş olmaktadır.
-
Bir cam şişe doğada 4000 yıl, plastik 1000 yıl, ciklet 5 yıl, bira
kutusu 10-100 yıl, sigara filtresi 2 yıl süre ile yok olmamaktadır.
Geri Dönüşüm ve Geri Kazanım Konusunda Bizler Neler Yapabiliriz?
- Toplama yerleri dışında çöp atarak çevreyi kirletenleri mutlaka uyaralım.
-
İnsan sağlığına zararlı kimyasal maddeler içeren temizlik
ürünleri yerine doğal bileşenlerden oluşmuş ve çevreye zararlı olmayan
ürünleri tercih edelim.
- Ambalaj çöp değil
aynı zamanda bir ham maddedir. Yeniden kazanımı mümkün olan ambalajları
evlerimizde ayrı toplayalım.
- Herhangi bir ürünü alırken geri dönüşümlü olmasına dikkat edelim.
- Kâğıtlarımızı, defterlerimizi tutumlu kullanıp, kullanılmış kağıtları geri kazanalım.
-
Plastikler doğada parçalanma süresi en uzun olan maddelerden
olduğu için yok edilmesi güçtür. Bu nedenle bu maddeleri mümkün
olduğunca ayrı biriktirip geri kazanılmalarını sağlayalım.
- Bir kere kullanıp atacağımız poşetler yerine, sürekli kullanabileceğimiz bez torba, sepet ve fileleri tercih edelim.
Kaynak: www.cevko.org.tr